Erkan OĞUR - Hey Onbeşli

Günümüzde malesef oyun havası olarak bilinen onbeşli türküsü aslında bir ağıttır. Gidip de geri dönmeyene,vatan uğruna can veren yiğitlere ağıttır.

KAYNAKÇALARDA, ‘Onbeşli Ağıt’ olarak geçen bu türkü Tokat’a ait. Türküde sözü edilen ‘onbeşliler’, Çanakkale Savaşı’na gidip de geri dönmeyen 1315 doğumluları anlatıyor. O zaman 16-17 yaşındaki bu gençlere yakılan ağıt için şu bilgiye yer veriliyor:

‘Hey onbeşli onbeşli,
Tokat yolları taşlı,
onbeşliler gidiyor, kızların gözü yaşlı,
mısraları o günlerin şartlarını bütün çıplaklığıyla gözler önüne sermektedir. Onbeşliler, 1315 doğumlular olup Çanakkale Muharebesi sırasında 16-17 yaşında olanlardır. Eğer bu çocuklar, sağ salim dönselerdi, böyle bir türkü çıkmazdı. Türkü olduğuna göre, bu çocukların çoğu geri dönmemiş, şehit olmuştur. 93 Harbi, Balkan Harbi, Trablusgarb, Çanakkale, Yemen çölleri, Dünya Savaşı ve nihayet Kurtuluş Savaşı... Her cephede yüz binlerle ifade edilen şehitler verilmiştir. Ordunun desteklenmesi gerekmektedir. Asker lazımdır. Ancak asker olacak nüfus kalmadığından emir çıkar. 18 yaşın altındakiler de askere alınacaktır. Emir daha açıktır: 1315’lilere kadar herkes askere.. Henüz bıyığı çıkmamış vatan çocukları askere gider. Büyük bölümü de cephede kalır. Tokat’tan bir seda yükselir. Bu ses, gidip de gelmeyen; bu vatan ve millet için cephede kalan bir nesil için ağıttır. Ağıta, Muşlular cevap verir. Yemen çöllerine gidip dönmeyen nesle ağlamaktadırlar.’